De Eerste X van Lieneke Dijkzeul
In De Eerste X vertellen thrillerauteurs over hun eerste keer. Persoonlijke verhalen over hun eerste stapjes als schrijver, de weg naar succes of andere eerste keren in relatie tot hun werk of het spannende boek in het algemeen... Onder redactie van Natascha van der Stelt.
Vanaf het moment dat Lieneke Dijkzeul in aanraking kwam met boeken, wist ze dat ze schrijver wilde worden, al hoopte ze dat het mogelijk was een schrijvende slagwerker te zijn, of een slagwerkende schrijver. Van die toekomstplannen kwam aanvankelijk niet veel terecht: na haar middelbare schooltijd ging ze werken en Frans studeren. Wel bleef ze, zoals ze dat van kind af aan had gedaan, schrijven - verhalen, sprookjes en gedichten. Vanaf eind jaren tachtig schreef ze korte verhalen voor jeugdtijdschriften. In 1990 verscheen haar debuut, het jeugdboek Hou je taai!
Ongeveer vijftig kinderboeken later, in 2006, was Lieneke Dijkzeul toe aan iets anders. Ze schreef De stille zonde, een politieroman met in de hoofdrol inspecteur Paul Vegter. Het boek kreeg goede recensies en werd genomineerd voor de Diamanten Kogel. Begin 2011 verscheen Verloren zoon. Dit vierde deel in de Vegter-serie kreeg een Gouden Strop nominatie.
Is het mogelijk een eerste X driemaal te beleven? Ik denk het wel. Niet de gebeurtenis, maar dan toch het gevoel van euforie. Om dat uit te leggen moet ik in chronologische volgorde te werk gaan.
Vanaf mijn zesde jaar, dus toen ik leerde lezen en schrijven, wist ik – met het rotsvaste vertrouwen kinderen eigen – dat ik schrijver zou worden. Dat vertrouwen liep in de loop van de tijd een aardige deuk op, wat te wijten was aan het enorme aantal boeken dat ik las. Het besef drong door dat een boek schrijven méér is dan een verhaal verzinnen. Om te begrijpen dat zo’n besef juist onontbeerlijk is, daarvoor was ik nog te jong.
Niettemin liet de schrijfdrang zich niet verjagen, en nog altijd kan ik die niet verklaren. Misschien is het simpelweg het verlangen woorden niet alleen te horen, maar ook te zien, waardoor hun betekenis toeneemt. Ongeveer zoals noten niet meer zijn dan noten, totdat ze in een gekozen volgorde worden gezet en geïnterpreteerd door de componist.
Na jarenlang aarzelen besloot ik een kort verhaal te schrijven. Voor kinderen, want dat leek gemakkelijker. Een dubbele denkfout: een kort verhaal stelt in de kern aan de schrijver dezelfde eisen als een boek, en voor kinderen schrijven is zeker niet eenvoudiger dan voor volwassenen, integendeel.
Ik stuurde het verhaal op naar een jeugdtijdschrift, en na een week kreeg ik een brief met de mededeling dat het geplaatst zou worden en dat ik daarvoor het fantastische bedrag van 300 gulden ontving. Bovendien verzocht men mij om meer verhalen in te zenden.
Die pure blijdschap! Ik kocht taart voor iedereen en bloemen voor mezelf en draaide en passant de kraan open waaruit een stroom van verhalen zou komen.
Zo’n zestig verhalen later begon de kraan te druppelen. Er moest een nieuw leertje in, een leertje in de vorm van een boek. Ik schreef een half boek. Half omdat het me gelukkig bijtijds vertelde dat het van plan was te mislukken. Ik schreef een nieuw boek. Dat stuurde ik naar twee uitgeverijen tegelijk, met de gedachte dat het natuurlijk overal geweigerd zou worden en ik de hele zaak maar beter zo snel mogelijk kon afwikkelen teneinde aan een volgend boek te kunnen beginnen, want opgeven kon altijd nog.
Euforie nummer twee: ze accepteerden het allebei. Te kunnen kiezen… Wel een week lang heb ik geloofd dat ik er was. Arrivé. Een heus boek! Wie deed het me na? Wensloos gelukkig was ik.
Maar de mens wil altijd meer, wat zowel een vloek als een zegen is en misschien zelfs een natuurlijk proces, want na een vijftigtal boeken dienden zich ideeën aan die beslist niet geschikt waren voor een kinderboek.
De beslissing – en daarmee de sprong – om het te proberen vergde enige moed. Dat heeft een oorzaak. Al schrijvend treedt er een loutering op; de techniek wordt beter, maar de twijfel groeit navenant. Reikt de ambitie niet verder dan het vermogen? Toch kwam het er, het eerste boek voor volwassenen. Omdat het moest. Omdat ambitie verder hóórt te reiken dan het vermogen, al was het maar om gemakzucht te voorkomen. Gemakzucht is de dood in de pot.
En met dat eerste boek was er opnieuw, voor de derde maal, de euforie. Niet pas bij publicatie, maar al tijdens het schrijven. Misschien was dat het grootste geschenk.
Lieneke Dijkzeul
Over Verloren zoon
Inspecteur Paul Vegter wordt geconfronteerd met twee raadselachtige, gewelddadige moorden. De wreedheid ervan schokt hem en vooral zijn jonge rechercheur Renée, die eerder slachtoffer was van een aanslag en sindsdien worstelt met haar angst voor geweld.
Is er een verband tussen de slachtoffers, of een verklaring voor de bizarre manier waarop zij zijn gedood? Vegters theorie dat dikwijls op de verkeerde personen wraak wordt genomen, wordt aan het wankelen gebracht.
Intussen tracht een jonge man na een afschuwelijke verkrachting het criminele circuit waarin hij is beland, te ontvluchten. Maar niet voordat hij heeft rechtgezet wat hem is aangedaan.
Met groot inlevingsvermogen en in haar veelgeprezen krachtige, etsende stijl beschrijft Lieneke Dijkzeul in Verloren zoon waartoe een mens in wanhoop in staat is.
Ook in De Eerste X van...
-
De Eerste X van Marcel van Driel
Thrillerauteurs over hun eerste keer. Marcel van Driel: ‘Als het lukt dan krijg ik gejuich, als het mislukt dan verklaart iedereen mij vast weer voor gek.’
27/09/2012De Eerste X -
De Eerste X van Tess Franke
Thrillerauteurs over hun eerste keer. Gert Jan de Vries alias Tess Franke: ‘Het valt niet mee om mensen een geweten te schoppen.’
11/09/2012De Eerste X -
De Eerste X van Marianne en Theo Hoogstraaten
Thrillerauteurs over hun eerste keer. Marianne en Theo Hoogstraaten: ‘Het was geen eenmalig experiment: we zijn blijvertjes.’
28/08/2012De Eerste X -
De Eerste X van Ellen Gerretzen
Thrillerauteurs over hun eerste keer. Ellen Gerretzen: ‘Wellicht stonden de zuiderburen meer open voor wat rijpere mannelijke protagonisten die buiten de eigen landsgrenzen opereren.’
30/07/2012De Eerste X -
De Eerste X van Natasza Tardio
Thrillerauteurs over hun eerste keer. Natasza Tardio: ‘Uiteindelijk was het Annie die mij als kind inspireerde om te gaan schrijven, mijn dromen te volgen...’
16/07/2012De Eerste X

