Crimezone.nl

Mijn eerste kennismaking met Sarah Waters was Tipping the Velvet (NL: Fluwelen begeerte) en man, dat hakte er in. Meteen kocht ik al haar andere boeken ook, en Waters veroverde een stevige plek in mijn lijstje met favoriete auteurs. Waters schrijft thrillers die zich voornamelijk afspelen in het oude Londen: de ene keer middenin het drama van de Tweede Wereldoorlog (The Nightwatch), een andere keer aan het eind van de negentiende eeuw (Tipping the Velvet). Wat haar boeken stuk voor stuk met elkaar gemeen hebben is dat ze boeiende personages bevatten, vol zitten met onverwachte plotwendingen en bijzonder goed geschreven zijn.

Fingersmith speelt zich af in het Victoriaanse tijdperk: de tijd van Charles Dickens en Jack the Ripper. In dit boek maken we kennis met Sue Trinder, een jonge vrouw die in een achterbuurt van Londen in een ‘pleeggezin’ woont dat bestaat uit zakkenrollers. Het hoofd van dat huishouden, Mrs Sucksby, heeft Sue als baby in huis genomen. Een ander ‘lid’ van deze familie, een knappe, sluwe jongeman met de bijnaam Gentleman, heeft samen met Mrs Sucksby een plan bedacht: hij heeft een jonge erfgename (Maud) leren kennen die samen met haar eigenaardige oom in een afgelegen landhuis woont. De moeder van Maud, een psychiatrisch patiënt, is overleden. Gentlemans plan is Maud te trouwen en haar daarna voor ‘geestelijk gestoord’ te laten verklaren zodat ze wordt opgenomen in een inrichting en hij er met haar geld vandoor kan gaan.
Sue moet hem daarbij helpen. Zij moet in het landhuis aan de slag gaan als dienstmeisje, en zo het vertrouwen van Maud winnen en haar overhalen om met Gentleman te trouwen.
Aangemoedigd door Mrs Sucksby en de rest van de ‘familie’ gaat Sue akkoord met het plan. Als beloning zal zij een deel van het geld krijgen.

Wat Sue echter niet had kunnen vermoeden, is dat er een bijzondere band ontstaat tussen Maud en haar. Naast vriendschap bloeit er een hartstochtelijke, fysieke relatie tussen de twee vrouwen op, en Sue krijgt een steeds grotere afkeer van het ‘masterplan’ waar Gentleman haar bij betrokken heeft.
We zijn dan op een derde van het boek, en op dat moment vindt de eerste briljante twist plaats. Er zullen er nog veel volgen, elke wending en ontknoping grootser en meeslepender dan de vorige.
Fingersmith is het soort boek waarover je het liefst alles wilt vertellen, maar er tegelijkertijd bijna niets over kan zeggen omdat elk detail eigenlijk al te veel prijsgeeft. Geloof me als ik zeg dat de plot grandioos is!

Waters bezit het talent om vervlogen tijden zeer overtuigend tot leven te wekken: als lezer zie, hoor, voel en proef je de Londense onderwereld van de negentiende eeuw. De wijze van wisseling van vertelperspectieven - het tweede deel van het boek wordt verteld vanuit Maud - is geniaal te noemen. Het verhaal leeft, en is ook nog eens geschreven in een aangename en directe stijl. Verder is het prettig en verfrissend dat Waters, net als in haar overige boeken, afwijkt van de gebruikelijke hetero-personages die door andere schrijvers vaak zo klakkeloos worden opgevoerd.
Niets dan lof dus voor Sarah Waters! Wie haar boeken nog niet kent heeft flink wat heerlijke leesuren in het verschiet liggen…

Fingersmith werd genomineerd voor de Man Booker Prize 2002 en bekroond met de Crime Writers' Association Ellis Peters Dagger voor de beste historische misdaadroman. In Nederland wordt Sarah Waters o.a. uitgegeven door Ambo Anthos.