Crimezone.nl

Op de omslag van het boek Verslaving van de leugen staat een vrouw afgebeeld in regenjas tot net boven de knie. Op haar hoofd draagt zij een gleufhoed, half over de ogen getrokken om herkenning te voorkomen. Onder haar arm draagt de vrouw een krant waar zij achter kan wegduiken indien zij iemand onopvallend moet observeren. Opmerkelijk aan het geheel zijn de sexy nylons die onder de regenjas vandaan komen en de schoenen met hoge hakken. Het is een foto die glamour uitstraalt, spanning, seks.

En mooi beeld, dat wij lezers vaak in detectiveboeken en films als Charlies Angels voorgeschoteld hebben gekregen. Het is tevens een beeld dat schrijfster Mieke Derksen in haar boek uit alle macht probeert te ontkrachten. Derksen is zelf een van de weinige vrouwelijke privé-detectives van Nederland en heeft in haar boek een eerlijk beeld van het overgeromantiseerde beroep willen neerzetten. Zakelijk, sober, informatief, ontdaan van alle opsmuk en daarom volkomen tegenstrijdig met de cover van het boek. Hier heeft het ideal duidelijk een knieval moeten maken voor de commercie.

In 35 korte hoofdstukken plus een inleiding beschrijft Derksen nuchter de ins en outs van haar beroep. Ze geeft antwoord op de vragen wat het nut is van een privé-detective, wat het betekent om privé-detective te zijn, wat het verschil is tussen een privé-detective en een politieagent (verschil in bevoegdheden), wie haar cliënten zoal zijn (bedrogen partners, ouders van weggelopen kinderen, bedrijven inzake diefstal en spionage), wat het verschil is tussen civiel recht en strafrecht etc. etc. Mieke Derksen beschrijft met uiterste ernst haar inzichten en bevindingen. Het beeld dat overblijft is dat van een moeilijk beroep, geschikt voor loners en liefhebbers van een onzeker inkomen. Een beroep zonder vuurwapens en auto’s met James Bond-snufjes. Maar wel een vrij beroep, met relatief weinig spanning, en met veel menselijke contacten. En juist dat laatste is zowel het grote voordeel als het nadeel van het beroep.

Tussen de vele voorbeeldverhalen die Derksen optekent, zitten tal van overspelzaken en wanhopige ouders die op zoek zijn naar hun kind en/of een betere relatie willen met hun kind Derksen praat intensief met bedrogenen, verdrietigen en leugenaars. Menselijk contact? Ja, veel. Maar de privé-detective die de grens moeilijk kan trekken, is al snel meer een veredeld sociaal werker dan een probleemoplosser. De privé-detective geeft zekerheid daar waar mensen in grote onzekerheid verkeren. De klanten horen van de privé-detective wie er steelt, overspel pleegt, bedriegt, bewust alimentatie ontloopt, een omgangsregeling met kinderen aan de laars lapt. Maar zodra die zekerheid er is en de klant weet waar hij aan toe is, begint de eigenlijke ellende pas. Dan moeten er stappen ondernomen worden om de situatie op te lossen. En dat is nu net het moment dat de privé-detective de deur achter zich sluit. Het karwei is geklaard, maar de sociale ellende is er nog in alle hevigheid. En dat is iets wat geen privé-detective onberoerd laat. Een moeilijk beroep, waarin je van een ding zeker bent: vrijwel iedereen liegt tegen je, iedereen heeft zijn eigen versie van de waarheid en die ligt vaak mijlenver van de realiteit vandaan.

Wie overweegt privé-detective te worden, moet absoluut het boek van Derksen lezen. Wie smeuiige verhalen verwacht, komt bedrogen uit. Wie zielige verhalen verwacht, wordt op zijn wenken bedient. Verslaving van de leugen geeft een eerlijk beeld van een beroep dat een slordige duizend keer minder spannend en romantisch is dan de populaire media ons doen geloven. Wie na het lezen van het boek nog steeds detective wil worden, moet het zelf weten. Derksen heeft gewarschuwd.