De infiltrant

Thriller auteur
Thriller details
De infiltrant
(The Given Day, 2008)
De infiltrant is gesitueerd tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog - een spectaculair epos dat de politieke onrust van een natie beschrijft die heen en weer geslingerd wordt tussen een chaotisch verleden en een onvoorspelbare toekomst.

Het is het verhaal van Danny, politieman en de rechtschapen zoon van een inspecteur van politie, wiens leven totaal verandert in één fataal jaar dat wordt gekenmerkt door anarchistische aanslagen, een politiestaking en het vertrek van de gevierde honkballer Babe Ruth naar de New York Yankees.

Centraal staan twee families - één blank, één zwart - die in het Boston van 1918 worden meegevoerd door de maalstroom van de geschiedenis. Terwijl de personages van Lehane in een turbulente wereld proberen een nieuw leven op te bouwen, gaan ze gezamenlijk de confrontatie aan met de opstekende storm van verandering.
Recensie
5
Een genre-overstijgend meesterwerk
De van Ierse immigranten afkomstige Amerikaan Dennis Lehane werd geboren en grootgebracht in de buitenwijken van Boston, Massachusetts waar hij nog altijd woont. Jarenlang doorzwom hij beroepsmatig vele wateren, maar tegenwoordig is hij voltijds schrijver en leeft hij van zijn pen.
Lehane begon zijn schrijverscarrière als serie-auteur: Met de avonturen van het detectiveduo Patrick Kenzie en Angela Genarro vulde hij tussen 1994 en 1999 vijf boeken, maar samen met de eeuwwisseling wisselde de auteur het geweer van schouder en sindsdien schreef hij alleen nog op zichzelf staande boeken. Mystic river (Vuile handen) en Gone, baby gone (Over mijn lijk) werden op magistrale wijze verfilmd en volgend jaar zal ook Shutter island (Gesloten kamer; een vijf sterren-boek op Crimezone) in de bioscoopzalen te bekijken zijn.

In De infiltrant volgen we drie personages die allen in Boston verzeild raken in 1918, en zo - al dan niet actief - een van de woeligste jaren uit de geschiedenis van die Amerikaanse stad meemaken op politiek en sociaal vlak:
Beloftevol politieagent Danny Coughlin, die in de voetstappen van zijn vader wil treden door op te klimmen in de hiërarchie, maar zichzelf in grote moeilijkheden brengt als hij zich opwerpt als vakbondsmilitant.
Baseballer George‘Babe’ Ruth die bij de Boston Red Sox stilaan naar zijn beste vorm toegroeit en zijn contract met de club openbreekt.
En tot slot Luther Laurence, een zwarte arbeider die probeert een normaal leven te leiden in het racistische Amerika van die tijd.

Laat ik maar beginnen met een waarschuwing: De infiltrant is geen gemakkelijk boek. Het is geen werk zoals er tegenwoordig dertien in een dozijn verschijnen, maar het is een historische momentopname waarin een spannend draadje verwerkt; zelfs bijna verstopt, werd. Het boek overstijgt het gerne en slaat een brug tussen faction en het literaire epos.

In het begin moet je als lezer een beetje op de tanden bijten, want in de eerste hoofdstukken zwaaien de typisch Amerikaanse sporten honkbal en boksen de scepter: sporten waarmee wij, Europeanen, weinig of geen voeling hebben. Maar daarna onspint zich een verhaal zoals er te weinige geschreven worden.

Dennis Lehane heeft de situering in tijd en ruimte uitstekend overdacht: De Groote Oorlog loopt op zijn einde en de terugkeer van grote aantallen jonge soldaten zorgt ervoor dat de arbeidsmarkt overspoeld wordt met potentiële werkkrachten. Hierdoor schiet de werkloosheid de hoogte in en de eerste slachtoffers zijn de bijna-rechteloze zwarten – want in die tijd heerste er in de USA nog een strikte rassenscheiding - die plaats moeten ruimen voor de teruggekeerde blanke helden van de Eerste Wereldoorlog. Tegelijkertijd beginnen de arbeiders zich te verenigen en de oprichting van een politievakbond in Boston is aanleiding voor een van de grootste conflicten in de geschiedenis van de stad. Kortom, meer dan stof genoeg voor een goed boek dat op een zeer realistische wijze verteld wordt. Hand in hand met deze hoge mate van authenticiteit gaat een al even grote geloofwaardigheid, die ondersteund wordt door perfect geschetste personages waarvan er een groot aantal opgevoerd worden. Maar gelukkig heeft de auteur de belangrijkste spelers vooraan het boek opgevoerd, zodat de lezer zichzelf niet verliest in de massa.

De infiltrant slaat de lezer met stomheid en opent hem de ogen omdat we blijkbaar te snel vergeten om te kunnen leren van de geschiedenis. Dit verhaal speelt zich af in 1918, maar in 1938 en 1998 (of 2008) heeft de geschiedenis zich gewoon herhaald. Alleen het onderwerp – of beter gezegd het lijdend voorwerp – wijzigde telkens: eerst waren de zwarten het slachtoffer; daarna de joden en de communisten en momenteel zijn de moslims uitgeroepen tot persona non grata.

In een jaar waarin het gros der boeken de diepgang hebben van een soepbord en menig lezer zich afvraagt of Alzheimer toegeslagen heeft omdat men de inhoud al bijna vergeten is bij het dichtslaan van een boek, is De infiltrant een opvallende verschijning; een witte merel waarop de meerwaarde zoekende liefhebber van het spannende boek lang heeft moeten wachten.
Voor één keer worden de veelbelovende kreten die de achterflap sieren – zoals daar zijn “Ontstuimig, bruisend, grimmig en uitermate boeiend” en “Een indrukwekkende, vituoze, fascinerende, ontroerende, grappige en epische roman” – volledig waargemaakt. Laat mij er nog eentje aan toevoegen: een meesterwerk en een absolute aanrader voor al wie het aandurft.
04/11/2008
Lezersrecensie
De infiltrant
29/08/2012
5
Dennis Lehane deed vier jaar over het schrijven van ‘De infiltrant’. Een lange tijd die hij met grondig researchwerk benutte, want ‘De infiltrant’ is doorspekt met historische feiten en fraaie tijdbeelden uit het Boston van 1919. Lehane vlecht bekende personen door het verhaal heen: Franklin D. Roosevelt en Calvin Coolidge (vóór hun presidentiële status), John Edgar Hoover (latere directeur FBI), James Jackson Storrow (ex-directeur General Motors), en vele anderen. Verder blijkt na wat eigen speurwerk dat alle incidenten op feiten berusten. De dramatische melassetankexplosie in Boston, de bomaanslagen in Salutation Street, de verwoestende Spaanse griep, de bloederige 1 Mei-opstand, etc. Het roerige jaar 1919 komt als een film voorbij. Lehane heeft er met toevoeging van fictieve karakters een aangrijpend verhaal omheen bedacht, met ruime aandacht voor complexe vriendschappen, liefdesrelaties en familiebanden.

De blanke politieagent Danny Coughlin infiltreert onder druk van zijn vader en peetoom binnen de Boston politievakbond en aanhangende groeperingen. Hij verkoopt daarmee zijn ziel voor de door hem zo geambieerde gouden recherchepenning. Maar eenmaal doorgedrongen in het hol van de leeuw, krijgt Danny sympathie voor hun idealen. Luther Laurence, een zwarte amateurbaseballspeler, moet vluchten na het plegen van een misdaad en vindt in Boston bij Danny’s familie een baan als huisbediende. De jonge Luther is volhardend, veerkrachtig en trots. Hij weigert te buigen voor de wrede spelletjes van de racistische inspecteur McKenna. De hoofdstukken over Danny en Luther switchen soepel heen en weer en hun lotgevallen worden diep inlevend verteld. Een kleine, maar mooie derde verhaallijn is gewijd aan de beroemde Amerikaanse baseballspeler, Babe Ruth, die in 1919 ook werkelijk van de Boston Red Sox naar de New York Yankees overstapte.

‘De infiltrant’ is een machtig mooi historisch epos en geeft een realistische indruk van het naoorlogse Boston rond 1918-1919. Lehane zet deze periode zó treffend neer, dat je jezelf in het Boston van toen waant. Een stad waarin de machtige blanke en de nederige zwarte gedwongen zijn naast elkaar te leven en de onmenselijke tegenstellingen door beiden als vanzelfsprekend worden ervaren. Negers hebben geen rechten en staan onderaan de maatschappelijke ladder. Lehane schetst een beeld van Amerika dat verlamd wordt door angst, omdat zwarten hun banen, kansen en democratie kunnen inpikken. Een angst die zó groot is dat zelfs kinderen meedoen aan het neersteken, stenigen of neerschieten van hun zwarte medemens (East St. Louis 1917). Een Amerika dat doodsbang is voor terreur, anarchie en communisme. Lehane maakt de haat intens voelbaar. De machtiger wordende vakbonden strijden voor een menswaardige behandeling en beloning van de politieagenten en de stakingsbereidheid groeit. Op 9 september 1919 is Boston een waar slagveld en een complete chaos als de grote politiestaking hard en bloedig door terugkerende militairen uit WOI wordt neergeslagen. De rellen zijn moordend. En als u nog twijfelt over wat massahysterie en opruiende taal van leidende figuren vermag, dan neemt Lehane deze twijfel weg. De macht van de massa is altijd groter dan die van het individu. Ook in 1919 wisten ze dat al.

Na het lezen van ‘De infiltrant’ past slechts bezinning. Lehane laat zich na het al zo indrukwekkende ‘Gesloten kamer’ (Shutter island) van een geheel andere kant zien. ‘De infiltrant’ is een spannende, historische roman over discriminerende politiek, maar ook een spectaculaire heldenzang voor vakbonden die opkomen voor onderbetaalde en onheus bejegende arbeiders. Lehane maakt geen geheim van zijn affiniteit met hen, hij groeide zelf op in een arbeidersgezin. De auteur heeft zijn missie ? een waarderend signaal naar de vakbondsbeweging ? op briljante wijze volbracht. Met verve versterkt hij zijn toch al grote talent en weet ons 654 pagina’s lang te ontroeren en te fascineren!
De infiltrant
mjo
04/08/2010
3
Volgens de recensies en volgens Lehane zelf gaat dit boek over de politiestaking van 1919 in Boston. Uitgaande van die gedachte vind ik dat het erg lang duurt voor er spijkers met koppen worden geslagen: de staking begint op pagina 636 (Black Swan-editie).
Natuurlijk zijn er meer thema’s: het einde van de Eerste Wereldoorlog, de Spaanse griep, de sociale onrust, de emancipatie van vrouwen en zwarten. Al deze onderwerpen komen aan bod in dit boek waarin twee mannen de hoofdrol spelen: de politieman Danny, afkomstig uit een Iers immigrantengezin dat goed heeft geboerd, en de zwarte Luther, die het alleen al vanwege zijn huidskleur een stuk moeilijker heeft. Ook voor de historische figuur “Babe” Ruth, Amerika’s beroemdste honkballer, lijkt een belangrijke rol weggelegd, maar uiteindelijk doet hij alleen maar dienst als achtergrondpersonage om de belangrijkste thema’s nog eens extra aan te zetten.
Lehane heeft dit boek zijn eigen grote witte walvis genoemd; waarschijnlijk koestert hij de illusie dat hij een nieuwe Great American Novel heeft geschreven. Dat is te veel eer voor The Given Day: het is geen Moby Dick of The Great Gatsby. Daarvoor is het te wijdlopig en bevat het te veel niet ter zake doende details en overbodig geweld. En nogmaals, daarvoor is de aanloop veel te lang.
Een goed boek, dat wel, maar het zou knapper zijn geweest om dit verhaal met minder woorden te vertellen.


Login
om een recensie te schrijven. Geen login? Registreer je dan.