Crimezone.nl

Toen het Paul Verhoeven tegenzat met Zwartboek ging hij de verfilming verkennen van Azazelj (vertaald als Fandorin). Dat zegt wel wat over de kwaliteiten van deze Russische detective.
Het uitvoerig taalgebruik is en blijft wennen, het leest voor mij niet lekker door. De historische locaties en het plot zijn echter prachtig. Veel geheimzinnigheid á la Orient Express op het pad van de ondernemende jonge speurder. Na het mislukken van het wereldwijde terreurcomplot mag hij van de schrijver niet als een James Bond van zijn succes genieten. Dat happy end had ik hem van harte gegund. Maar ja, er komen nog 6 delen over Fandorin en tragiek verkoopt beter dan 'ze leefden nog lang en gelukkig".

De literatuur in Rusland heeft het keurslijf van het socialistisch realisme afgeschud, de lezers mogen zich nu volop verlustigen in het ´spannende boek´zonder moreel verheffende boodschap. Literair recensent en vertaler Akoenin heeft de kans gegrepen om rijk te worden. Hij verzon een ´literaire held´, Fandorin, een soort Sherlock Holmes van Russische makelij, een scherp denkend individu dat zich in een maalstroom van fantastische historische avonturen stort.
Inderdaad, gewend aan de Russische klassieken met een detective-inslag (Dostojevski) hoop je op een aardige mix van hogere genoegens en lagere motieven, maar helaas. De plot vliegt al snel gierend uit de bocht, en van de vlotte stijl van de auteur (dit meen ik op te maken uit buitenlandse recensies) is in de Nederlandse vertaling van Arie van der Ent bitter weinig te bespeuren. Mijn advies: herlees de onverslijtbare oudjes uit de Russiche bibliotheek van Van Oorschot.

Om kort en krachtig te beginnen: Fandorin is gewoon goed. Niet de zoveelste politiecommissaris die jacht maakt op uw lokale serieverkrachter en liefst nog -moordenaar. De held is een gewone jongen, nog groen achter de oren, maar heel pienter. Vooral de historische achtergrond, het Rusland van 130 jaar geleden, geeft het geheel iets wat ik een exotisch tintje zou noemen. Een onbekend land, met een minder bekende geschiedenis, het liet alvast mijn verbeelding niet onberoerd. De schrijfstijl sluit geheel aan bij de sfeer, met als bijzonderheid de Russische namen, steevast bestaande uit drie delen, die de personages de nodige statigheid verlenen. Drie sterren krijgt Fandorin voor het verhaal alleen, een vierde omdat het geen moment wist te vervelen, en de vijfde tenslotte omdat in elk dieet afwisseling gewenst is, zelfs in dat van een thrillerfan.

Bij het lezen van een boek zijn er soms momenten dat ik alvast vooruitdenk aan het aantal toe te kennen sterren op Crimezone.nl. Het lijkt wel een soort beroepsdeformatie. Fandorin deed mij voortdurend zweven tussen 'slechts' twee en 'zelfs' vijf sterren. Het is een bijzonder boek met een bijzondere (historische) 'setting' (het Rusland en Europa van 1876) van een schrijver met een bijzonder taalgebruik. Ook al voegt dit laatste ongetwijfeld veel toe aan de beschrijving van de tijdsgeest, even wennen is het wel. Soms is het zelfs vermoeiend, omdat Akoenin (en de vertaler) af en toe woorden gebruikt die ik niet ken. Tijdens conversaties kon ik, mede hierdoor, mijn aandacht niet altijd volledig bij het verhaal houden. Misschien mijn zwakte, maar ik geef liever Akoenin de schuld.
Op andere momenten is het boek juist bijzonder spannend. Het is absoluut een sterk misdaadverhaal met een interessante hoofdpersoon. De ontknoping vond ik echter weer niet erg sterk. Leuk detail is het gebruik van ondertitels bij de hoofdstukken. Het laatste hoofdstuk heet ook echt 'Het laatste hoofstuk'. Leuk om te lezen is de toevoeging van vertaler Arie van der Ent in mijn pocketuitgave van De Geus. Hij vertelt bijzonder enthousiast over de schrijver en zijn werk. Dermate enthousiast dat ik wellicht toch het volgende boek van de Fandorin-reeks ga lezen. Alleen, Arie, jouw aanbeveling dat de boeken van Akoenin het voordeel kennen 'dat ze dun zijn', is een vreemde.

Het eerste deel in de reeks van poltieman Fandorin. Enorm aangenaam om te lezen. Zowel spannend als erg kunstig en kundig geschreven. Deze historische thriller mengt een sfeer en omgeving van een einde negentiende eeuws Europa met een modern plot à la Ludlum, Le Carré e.a. De 'onoverwinnelijke' held ontmantelt een wereldcomplot in zijn eentje. De schrijfstijl leunt aan bij kronikeurs en doet me denken aan Faber, Dickens, Balzac, Sue en Boccaccio. En niet te vergeten de Russische klassieken zoals Tolstoi en Dostojevski. Een aanrader.