Crimezone.nl

Lof voor het gekozen thema

....maar het verhaal wist mij niet te pakken. Vertwijfeling van de hoofdpersoon wel mooi weergegeven maar ik vond het verhaal te weinig variatie bevatten. Ook krijg je al gauw door hoe de vork in de steel zit. Wel goed dat dit soort onderwerpen door middel van dit boek, onder aandacht van een groot publiek worden gebracht!

Het oog op de voorzijde van dit boek stond me al een hele tijd aan te kijken in de verwachting gelezen te worden, en absolute aanraders van de VN Detective & Thrillergids kan ik toch niet afslaan. Voor ik ga slapen is een prachtig verhaal over een vrouw die 's morgens wakker wordt naast een man die ze aanvankelijk niet kent. Al snel blijkt ze een ongeluk te hebben gehad en haar verleden grotendeels vergeten te zijn. Haar hersenen zijn dusdanig beschadigd dat ze zich haast niets meer kan herinneren en als ze 's nachts gaat slapen worden ook haar herinneringen van de dag ervoor weer volledig gewist.

In eerste instantie lijkt ze vrede te hebben met deze gang van zaken maar langzaam maar zeker sijpelen er herinneringen bij haar binnen die toch niet helemaal overeen lijken te komen met wat haar man haar vertelt. Als ze op een gegeven moment stiekem een soort dagboek bij gaat houden vallen de puzzelstukjes langzaam op hun plek. Wie is zij zelf eigenlijk, wie is de man die naast haar in bed ligt en hoe is ze zo geworden zoals ze is en met name waarom is het zo gelopen allemaal?
Heel erg lang heb ik het boek met een soort teleurstelling gelezen. Absoluut een prachtig verhaal maar het had lange tijd meer weg van een hele mooie roman dan van een echte thriller. Echte spanning zat er namelijk niet in. Ongeveer 75 pagina's voor het einde neemt de spanning echter in hevige mate toe en is het lastig het boek weg te leggen voor het uit is. Graag wil ik je dus aanraden het boek niet voortijdig weg te leggen, het wordt echt spannend en pas als je het boek uit hebt, realiseer je je hoe knap dit boek in elkaar zit.

Plot: 3 sterren
Spanning: 3 sterren
Leesplezier: 3 sterren
Schrijfstijl: 4 sterren
Originaliteit: 4 sterren
Psychologie: 5 sterren

Een bijzonder boek, een bijzondere omslag, een huiveringwekkend gegeven: steeds wanneer je gaat slapen wordt je volledige geheugen gewist.
SJ Watson weet het bijzonder knap te beschrijven: het wakker worden iedere dag opnieuw in het vreemde bed met de vreemde man. In het begin iedere keer die wanhoop, totdat Christine haar dagboek gaat bijhouden: gelukkig, want te vaak lezen dat ze verward wakker werd verveelt gauw. Zodra het dagboek begint begint ook de spanning, die zeer vernuftig wordt opgebouwd naar het eind, de laatste 100 bladzijden is het bijna onmogelijk te stoppen met lezen.
Is dit boek een thriller? Dat weet ik niet goed. Het verhaal is huiveringwekkend, maar wordt pas laat echt spannend. Is het een spannend en mooi geschreven boek? Zeker!!
Is het een dijk van een debuut? JA!!
Ik ben enthousiast, kom maar door met het volgende boek, en dan graag nog spannender.

2007; Christine wordt wakker in een vreemd huis, naast een vreemde man en ze weet niet wat er gebeurd is. Wanneer Christine in de badkamer komt en in de spiegel kijkt, ziet ze haar rimpels en verouderde huid. ‘Wat is er gebeurd,’ denkt ze bij zichzelf.
Als ze terug in de slaapkamer komt vertelt de vreemde man haar dat hij Ben heet, dat ze al tweeëntwintig jaar getrouwd zijn en dat ze op haar negenentwintigste een brute aanrijding heeft overleefd. Dit ongeluk heeft als gevolg dat ze, telkens wanneer ze slaapt, haar eigen geheugen wist. Elke dag, wanneer Ben gaat werken, wordt Christine gebeld door dokter Nash. Hij helpt haar bij het terugvinden van haar geheugen… Alleen weet Ben hier niets van.
Volgens de dokter ligt er in de kleerkast een boek; Christines dagboek. Dag na dag schrijft Christine in haar boek, op voorwaarde dat ze gebeld wordt door dokter Nash, hij gelooft dat dit boek de sleutel is tot herstel. Door het lezen van haar dagboek krijgt Christine steeds meer zicht op wat er echt gaande is, wat er in die vergeten jaren gebeurd is en of Ben echt zo oprecht is.
‘Voor ik ga slapen’ is het spannende resultaat van een cursus romanschrijven, neergezet door SJ Watson. Watson is geboren en getogen in Engeland en woont in Londen, hij werkte jarenlang bij de Nationale Gezondheidsdienst. Het boek werd uitgegeven in 2011 en wordt op dit moment verfilmd door Rowan Joffe, begin 2013 zal de film in de zalen te zien zijn.
Het boek is deels geïnspireerd op het leven van enkele patiënten die aan geheugenverlies leiden, hun verhaal werd reeds opgeschreven door Deborah Wearing in ‘Voor altijd vandaag’.

In het begin word je recht het verhaal ingeduwd, het is eventjes zwoegen voor je helemaal doorhebt wat er gaande is. In het tweede hoofdstuk wordt het duidelijk dat het om een dagboek gaat. Het verhaal wordt dus verteld vanuit de persoonlijke ik-verteller. Je wordt helemaal meegesleept in het verhaal, je begint te denken dat je zelf Christine bent. Het boek is opgedeeld in drie delen, deze lopen samen met de ontdekkingen die Christine doet.
De thematiek is een goede basis voor een thriller, er wordt constant ingespeeld op het onwetende en het mysterieuze. Aangezien er zoveel spanning in het boek te vinden is, is het moeilijk om het boek weg te leggen, ik heb ‘Voor ik ga slapen’ in één ruk uitgelezen.
In het boek vinden we drie belangrijke personages terug, dit bevordert het snelle lezen aangezien we ons niet moeten toespitsen op het zoeken naar wie wat is en wat doet. Je kan je dus volledig laten meeslepen door Christines angst, zonder dat je veel moet nadenken. De simpele stijl geeft een meerwaarde aan het boek, het laat je toe je helemaal één te voelen met de dagboekschrijfster. De cover van het boek wekte overigens meteen nieuwsgierigheid op bij mij, een geopend oog op de voorflap, een gesloten oog op de achterkant. Geen naam, geen titel, alleen de ogen.
Verder vind ik het ook goed dat dit boek in de schijnwerpers stond in de media; dementie komt immers veel voor in onze maatschappij. Ondanks dat het veel voorkomt hangt er nog steeds een taboesfeer rond, het is een heikel punt. Dankzij dit boek kunnen mensen zich misschien beter in de schoenen van iemand met geheugenverlies plaatsen, hoe frustrerend het is en hoe de persoon in kwestie zich een last voelt voor anderen. ‘Voor ik ga slapen’ geeft ook veel mee over hoe er gezorgd wordt voor mensen met geheugenverlies; memoblokjes, foto’s in huis, memoryborden,…
Omdat Christine elke morgen wakker wordt zonder geheugen, wordt er elke keer weer herhaald dat ze haar dagboek leest. Dit vond ik met momenten een beetje storend, het maakte het boek een beetje langdradig in het midden, hoewel er doorheen het hele boek veel spanning te voelen is. Langs de andere kant begrijp ik het wel, dat het steeds weer moet worden aangehaald: Christine schrijft immers op wat ze doet. De dagboekfragmenten werden soms onrealistisch lang en er staan vaak volledige gesprekken in, ik kan niet geloven dat iemand zoveel en zo uitgebreid zou kunnen schrijven in misschien een uurtje tijd. Ik wil hier wel bij zeggen dat het vermoedelijk anders niet mogelijk was om genoeg informatie te geven. De dagboekfragmenten moeten uitgebreid zijn, er moeten gesprekken in voorkomen, anders is het verhaal niet gemakkelijk meer om te volgen.
‘Morgen kan het opeens voorbij zijn’, lijkt voor mij een goede achterliggende betekenis in het boek. Niemand wil elke dag dezelfde nachtmerrie beleven; opstaan en niet weten wie je bent, hoe oud je bent en wat er gebeurd is.
Hoewel het plot al redelijk duidelijk werd in het midden (zelfs in de korte inhoud), was het toch nog steeds een verrassing. Het einde was echt vreselijk spannend, het had zeker geen goede invloed op nagelbijters zoals ik!

‘Voor ik ga slapen’ is een echte aanrader; spannend van begin tot eind, een echte pageturner. Zeker voor beginnende thrillerlezers is dit een goed boek, het zou dan ook goed passen als voorbeeld op een boekenlijst voor scholen.
Hoewel ik eerder zei dat ik het boek soms langdradig vond, valt dit kleine detail weg in vergelijking met al de goede punten die ik opgesomd heb. Het boek is niet alleen spannend, maar ook informatief, vernieuwend en aangrijpend. ‘Voor ik ga slapen’ is een ware topprestatie van SJ Watson en verdient zijn plaatsje tussen de bestsellers.

‘Voor ik ga slapen’ gaat over Christine, een vrouw die aan geheugenverlies lijdt nadat ze een ongeluk heeft gehad. Ze woont samen met Ben in een rijhuisje in Noord-Engeland. Op aanraden van haar dokter begint Christine een dagboek bij te houden die haar zal helpen het verleden te herinneren. Beetje bij beetje komt Christine te weten dat niet alles is zoals Ben het haar verteld heeft.

Het eerste belangrijk aspect is het vertelstandpunt. Het verhaal wordt verteld door een personele ik-verteller, namelijk Christine. Dit is zeer duidelijk omdat zij alles vanuit haar standpunt vertelt en interpreteert. Eén van de duidelijkste voorbeelden uit het boek is haar dagboek. Zij schrijft haar eigen ervaring neer die ze doorheen de dag heeft meegemaakt. Doordat Christine niet meer weet als de lezer wordt de spanning opgedreven en is het boek een enorme page-turner.

Verder krijgt de lezer ook een duidelijk beeld van de omgeving waar het verhaal zich afspeelt. Dit is het logische gevolg van de ziekte van Christine. Doordat ze net aan die zeldzame vorm van geheugenverlies lijdt, is haar wereld slechts heel klein en dit weerspiegelt zich in het beperkt aantal omgevingen die in het boek worden aangehaald.
Er zijn tal van fragmenten waar de ruimte enorm goed wordt beschreven. Zoals bijvoorbeeld de omschrijving van de woonkamer en de keuken in het dagboek van Christine en de beschrijving van Brighton, het dorpje waar Christine werd gevonden. Naast de gewoonte ruimtes zijn er ook symbolische ruimtes. De slaapkamer is bijvoorbeeld symbolisch omdat Christine haar dagboek er verstopt, er in schrijft en er ’s morgens wakker wordt met een leeg geheugen. Deze kamer is één van de belangrijkste plaatsen in het boek omdat Christine er kon schrijven zonder dat Ben het wist. Wanneer Christine naar boven ging (naar de slaapkamer) dacht Ben dat Christine ook daadwerkelijk ging slapen, wat dus niet waar was.

Het derde belangrijk aspect in het boek is de tijd. Het verhaal begint in het jaar 1987, en speelt zich verder af in 2007. Het boek bestaat uit drie hoofdstukken waardoor het verhaal iets overzichtelijker wordt. In het eerste hoofdstuk word je al meteen in het verhaal ‘gegooid’. Hierdoor is het moeilijk om de verhaallijn meteen te ontdekken. Wanneer je de laatste pagina van het eerste hoofdstuk omdraait, volgt er een enorme terugverwijzing. Deze terugverwijzing stelt het dagboek van Christine voor en meteen ook het tweede hoofdstuk. Doorheen het tweede hoofdstuk begin je dingen te begrijpen die in het eerste hoofdstuk onduidelijk leken. Ik vond het zeer spijtig dat de betekenis van het dagboek verloren ging naarmate je verder las. De fragmenten leken niet meer op dagboekfragmenten, maar eerder op apart geschreven verhalen. Dit kon de schrijver misschien verbeteren, maar doordat hij met veel flashback werkt, is dit haast onmogelijk. De tijd dat de schrijver nodig heeft om het verhaal te vertellen (verteltijd) is kleiner dan de werkelijke gebeurtenissen van het verhaal (vertelde tijd). Dit is zeer normaal omdat het boek anders zeer langdradig zou worden. Hiermee zou ik graag ingaan op de kritiek die gegeven wordt op dit boek. Volgens mijn ervaring is het boek niet langdradig en leest het zeer vlot met een aanhoudende spanning.

De personages in het boek zijn redelijk eenvoudig gehouden om het verhaal nog niet complexer te maken dan het al is. Het zijn duidelijk herkenbare personen waardoor het verhaal dichter bij je eigen leefwereld staat. De eenvoudige namen zijn gekozen om je meer te kunnen concentreren op het verhaal en niet op het uitspitten van de verschillende personages.
Doorheen het boek leer je Christine het beste kennen omdat zij het verhaal ook schrijft. Zij is een rond karakter en wordt uitgebreid beschreven.
Ben, de echtgenoot van Christine is ook een zeer goed voorbeeld van een rond karakter omdat hij, na Christine, ook een hoofdpersonage is. Verder kan je zeggen dat hij dynamisch is omdat zijn karakter evolueert naarmate het verhaal vordert. Dokter Nash wordt vooral aangehaald als er terug spanning opgewekt moet worden en wordt hierdoor een personage om naar uit ter kijken in het boek. De rest van de personages zijn zeer belangrijk, maar worden soms wat opzij gezet om de essentie te benadrukken.

Het laatste aspect van het boek is de thematiek. De schrijver heeft volgens mij een uitstekende keuze gemaakt wat betreft de thematiek. Het onderwerp speelt in op het taboe van dementie en geheugenverlies. Door een taboethema te integreren in de literatuur, kan men laten zien dat dementie niet alleen negatief en slecht moet zijn. In het boek vind je een heleboel tips over hoe je moet omgaan met mensen die aan geheugenverlies lijden en die beschrijft hij ook grondig, bijvoorbeeld het gebruiken van een dagboek, een memobord dat op de koelkast plakt,… Ik heb geleerd dat je niet meteen vooroordelen moet hebben over mensen met geheugenverlies. Dit komt steeds meer en meer voor in onze samenleving waardoor iedereen er wel eens geconfronteerd met zal worden. Het boek las uitzonderlijk vlot omdat het thema niet zo is ingeburgerd, maar toch zeer interessant is.

Samengevat vond ik het een zeer goed boek met een aanhoudende spanningslijn. In het begin was het een heel werkje om je door het eerste hoofdstuk te wurmen, maar na een tijdje begin je te genieten van de spanning die wordt opgewekt door de verschillende verhaalaspecten. Ik raad het boek aan aan lezers die een eerste stap richting het thrillergenre willen zetten om rustig, maar toch vol spanning aan hun thrilleravontuur te beginnen. Bij wijze van besluit zou ik graag de laatste zin uit het boek citeren: ‘En dan sluit ik mijn ogen en val in slaap.’ Dit typeert het boek uitzonderlijk goed en laat de spanning en actie wegvallen in één zin. Het boek is een topprestatie van S.J. Watson en zeker zijn goede commentaren waard!